Kiralık araçla kaza yapmak, olayın şaşkınlığı nedeniyle hangi adımın önce atılacağı konusunda belirsizlik yaratabilir. Bu süreçte öncelik can güvenliğini sağlamak, olay yerini doğru biçimde belgelemek ve kiralama şirketini gecikmeden bilgilendirmektir. Hasarın kapsamı, sigorta koşulları ve sözleşmede yer alan sorumluluklar sonraki işlemlerin seyrini belirler. Özellikle ercan havalimanı araç kiralama veya kıbrıs ucuz araç kiralama gibi farklı hizmetlerden yararlanan sürücülerin, kiralama sözleşmesindeki özel hükümleri önceden incelemesi süreci kolaylaştırır.
Kaza yerinde can güvenliği nasıl sağlanır
Kaza meydana geldiğinde ilk yapılması gereken, aracın içindeki herkesin durumunu kontrol etmektir. Yaralanma, bilinç kaybı veya ciddi kanama varsa derhâl 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve konum mümkün olduğunca açık biçimde aktarılmalıdır. Araçtan çıkmak tehlikeliyse kişiler zorla hareket ettirilmemeli, özellikle boyun ve omurga yaralanması şüphesinde sağlık ekipleri beklenmelidir.
Araçlar güvenli biçimde hareket ettirilebiliyorsa, trafik akışını tehlikeye sokmayacak bir noktaya alınmaları gerekir. Ancak yaralanmalı, ölümlü veya kamu malına zarar veren kazalarda olay yerinin değiştirilmesi hukuki açıdan sorun oluşturabileceğinden kolluk ekiplerinin yönlendirmesi beklenmelidir. Dörtlü ikaz lambaları yakılmalı, reflektör veya uyarı üçgeni uygun mesafeye yerleştirilerek yaklaşan sürücüler uyarılmalıdır.
Yakıt sızıntısı, duman, yangın riski ya da kopmuş elektrik kabloları fark edilirse araçların yakınında beklenmemelidir. Sigara içmek, kıvılcım oluşturabilecek işlemler yapmak veya aracı tekrar çalıştırmayı denemek tehlikeyi artırabilir. Güvenlik sağlandıktan sonra sürücünün sakin kalması, karşı tarafla tartışmaya girmemesi ve olayın ayrıntılarını yalnızca yetkili kişilerle paylaşması önem taşır.
Tutanak ve fotoğraf süreci hangi sırayla yürütülür
Can güvenliği sağlandıktan sonra kazanın niteliği değerlendirilmelidir. Taraflar arasında maddi hasarlı kaza bulunuyor ve taraflar olayın oluş şekli konusunda anlaşabiliyorsa Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı düzenlenebilir. Taraflardan birinin alkol şüphesi taşıması, ehliyetsiz olması, olay yerinden ayrılması, kamu malının zarar görmesi veya yaralanma bulunması hâlinde kolluk çağrılmalı ve resmi inceleme talep edilmelidir.
Fotoğraf çekimine araçların genel konumundan başlanmalı, ardından plakalar, yol çizgileri, trafik işaretleri, hasarlı bölümler, araçların birbirine göre duruşu ve çevredeki sabit unsurlar görüntülenmelidir. Fotoğrafların tarih ve konum bilgilerini koruyacak şekilde çekilmesi, hasarın kaza ile bağlantısının anlaşılmasına yardımcı olur. Görüşü etkileyen hava, aydınlatma veya yol koşulları da mümkünse kayda alınmalıdır.
Tutanak doldurulurken sürücü ve araç bilgileri ruhsat ile ehliyetten kontrol edilmelidir. Kroki, araçların yönü ve çarpışma noktası gerçeğe uygun çizilmeli; okunmayan, boş bırakılan veya sonradan değiştirilebilecek alanlar bulunmamalıdır. İmzalanan belgelerin ve tüm fotoğrafların kopyası alınarak kiralama şirketine iletilmek üzere saklanmalıdır.
Kiralama şirketine hangi bilgiler aktarılmalıdır
Kiralama şirketi, kaza öğrenildiğinde hasar yönetimi ve sigorta bildirimini başlatabilmek için olayın temel ayrıntılarına ihtiyaç duyar. Aracın plaka veya sözleşme numarası, kazanın tarihi ve saati, açık konumu, kazaya karışan araçların bilgileri ve hasarın genel görünümü ilk bildirimde aktarılmalıdır. Yaralanma, polis müdahalesi veya çekici ihtiyacı varsa bu bilgiler özellikle belirtilmelidir.
Bildirim telefonla yapılmış olsa bile yazılı iletişimle desteklenmesi yararlı olur. Tutanak, polis raporu, ehliyet ve ruhsat görüntüleri, olay yeri fotoğrafları ve varsa tanık bilgileri şirketin talep ettiği kanaldan gönderilmelidir. Belgelerin eksik ya da okunaksız iletilmesi, hasar değerlendirmesinin uzamasına ve ek bilgi istenmesine neden olabilir.
Kiralama sözleşmesinde yer alan kaza, hasar, sigorta ve bildirim maddeleri dikkatle incelenmelidir. Yetkisiz serviste onarım yaptırmak, araç üzerinde değişiklik yapmak veya şirketin onayı olmadan parçaları değiştirmek sözleşmeye aykırı olabilir. Sürücü, şirket çalışanından dosya numarasını, sonraki işlemleri ve varsa kullanıcı sorumluluğunun kapsamını açıkça öğrenerek iletişim kayıtlarını saklamalıdır.
Karşı tarafla iletişimde hangi belgeler alınmalıdır
Karşı tarafın kimlik ve iletişim bilgileri, sürücü belgesi, ruhsat ve zorunlu trafik sigortası poliçesi incelenerek kaydedilmelidir. Araç sahibi sürücüden farklıysa araç sahibinin bilgileri de alınmalıdır. Bu belgelerin fotoğrafını çekmeden önce karşı tarafın rızası gözetilmeli ve yalnızca kaza dosyasının yürütülmesi için gerekli bilgiler paylaşılmalıdır.
Karşı tarafın sigorta şirketi, poliçe numarası ve hasar ihbar kanalı öğrenilmelidir. Tutanakta yer alan bilgilerin belgelerle uyuşup uyuşmadığı kontrol edilmeli, özellikle plaka, kimlik numarası, sürücü belgesi ve poliçe bilgilerinde yazım hatası bulunmadığından emin olunmalıdır. Görgü tanıkları varsa adları ve ulaşılabilecek telefon numaraları not edilmelidir.
Kusur konusunda olay yerinde tartışmaya girmek veya karşı tarafa ödeme sözü vermek doğru değildir. Tutanak, yalnızca kazanın oluş biçimini ve mevcut koşulları yansıtmalı; baskı altında imza atılmamalıdır. Karşı taraf belge vermekten kaçınıyor, tehditkâr davranıyor veya olay yerinden ayrılmaya çalışıyorsa güvenli bir mesafeye geçilip kolluk desteği istenmelidir.
Çekici ve ikame araç süreci nasıl başlatılır
Araç hareket edemeyecek durumdaysa çekici çağırmadan önce kiralama şirketiyle iletişime geçilmelidir. Birçok kiralama sözleşmesinde çekici hizmetinin şirketin anlaşmalı ağı üzerinden yürütülmesi şartı bulunabilir. Acil güvenlik riski varsa en yakın yetkili birimden yardım alınmalı, çekici firmasının adı, plaka bilgisi, teslim noktası ve düzenlediği belge kaydedilmelidir.
Aracın nereye götürüleceği konusunda şirketin talimatı beklenmelidir. Anahtar, ruhsat, teslim formu ve araçtaki kişisel eşyalar kontrol edilerek teslim sırasında mevcut durum fotoğraflanmalıdır. Çekici teslim belgesinde aracın hasarlı bölümleri, kilometresi ve teslim alan kişinin bilgileri yer almalı; belgenin bir nüshası sürücüde kalmalıdır.
İkame araç hakkı, kazadaki kusur durumu, sigorta paketi ve kiralama sözleşmesindeki koşullara göre değişebilir. Şirketten ikame aracın hangi sürede, hangi sınıfta ve hangi belgelerle teslim edileceği öğrenilmelidir. Yeni araç teslim alınırken dış gövde, camlar, lastikler, yakıt seviyesi ve kilometre kontrol edilerek mevcut kusurlar teslim formuna işlenmeli ve fotoğraflanmalıdır.